Syndrom postaborcyjny

Amerykańskie Sto­warzysze­nie Psy­chi­a­trów dokon­ało w 1987 roku rozróżnienia dwóch zespołów zaburzeń, jakie mogą wys­tąpić po abor­cji i podało ich kry­te­ria diag­nos­ty­czne. Do zaburzeń post-trau­maty­cznych (Post Trau­mat­ic Stress Dis­or­der – PTSD) należą: Post Abor­tion Dis­tress (roz­pacz) – PAD i Post Abor­tion Syn­drom — syn­drom postabor­cyjny — PAS. Z anal­izy przeprowad­zonych badań wyni­ka, iż zespół PAD wys­tępu­je w ostrej formie u ok. 15% kobi­et, ale jego objawy moż­na stwierdz­ić u około 30%. Ta świadomie przeży­wana roz­pacz po śmier­ci dziec­ka trwa na ogół około roku. Nato­mi­ast zespół PAS (syn­drom postabor­cyjny) nie zależy od świato­poglą­du, wyz­na­nia, wrażli­woś­ci moral­nej kobi­ety. Syn­drom postabor­cyjny (PAS) zaczy­na się kil­ka lat po zabiegu, najczęś­ciej jed­nak w okre­sie kli­mak­teri­um, może go wywołać urodze­nie następ­nego dziec­ka lub niemożność jego urodzenia. Klin­iczny obraz tego syn­dro­mu objaw­ia się dużym niepoko­jem, bez uświadomienia sobie przy­czyny, niezad­owole­niem z życia bez obiek­ty­wnych przy­czyn, brakiem sen­su życia, poczu­ciem bez­nadziejnoś­ci, depresją. Częs­to wys­tępu­ją zaburzenia relacji z najbliższy­mi, niechęć do współży­cia sek­su­al­nego, bard­zo silne lęki, kosz­mary senne, kobi­eta może słyszeć głosy nien­ar­o­d­zonych dzieci. Częs­to zespół ten, nie pod­dany ter­apii towarzyszy kobiecie aż do śmier­ci[1].

Bada­nia potwierdza­jące ist­nie­nie syn­dro­mu postaborcyjnego

Według badań opub­likowanych w 1985, przez dr Speck­hardt na Uni­w­er­syte­cie Min­neso­ta spośród kobi­et, które przeszły aborcję:

100% — doświad­cza­ło smutku, poczu­cia utraty;

92% — przeży­wało poczu­cie winy;

85% — było zaskoc­zonych inten­sy­wnoś­cią smut­nych przeżyć postaborcyjnych;

81% — odczuwało obniżone poczu­cie włas­nej wartości;

81% — miało świado­mość doz­na­nia krzywdy;

81% — wciąż myśli o abor­towanym dziecku;

73% — cier­pi­ało na depresję;

73% — czu­je się nieswo­jo w obec­noś­ci niemowląt i małych dzieci;

73% — odczuwa niemożność roz­maw­ia­nia o przeżytej aborcji;

69% — przeży­wa niechęć do współży­cia seksualnego;

65% — miało ten­denc­je samobójcze;

61% — zaczęło naduży­wać alkoholu;

31% — pode­j­mowało pró­by samobójcze;

23% — przeży­wało skra­jnie ciężkie poczu­cie winy.

Bada­nia przeprowad­zone w 1985 roku obe­j­mowały grupę 100 kobi­et po doko­na­niu zabiegu prz­ery­wa­nia ciąży w pry­wat­nej klin­ice Mount Sinai School of Med­i­cine. Spośród badanych 46% przyz­nało, że abor­c­ja stała się przy­czyną najwięk­szego kryzy­su w ich życiu, 48% stwierdz­iło, że relac­je z ojcem zabitego dziec­ka zmieniły się znaczą­co na nieko­rzyść lub wprost zała­mały się, a u 33% kobi­et wys­tąpiły po zabiegu prz­ery­wa­nia ciąży zaburzenia sek­su­alne 52% odczuwa smutek, poczu­cie pust­ki, roz­drażnie­nie, całkow­ity brak radoś­ci z życia[2].

Wyni­ki meta anal­izy 22 badań wykaza­ły, że kobi­ety, które dokon­ały abor­cji wykazu­ją 81% wyższe ryzyko wys­tąpi­enia różnego rodza­ju zaburzeń zdrowia psy­chicznego oraz wielu prob­lemów w porów­na­niu z kobi­eta­mi, które nie zde­cy­dowały się zabić własne dziecko. Spośród wielu powikłań poabor­cyjnych odno­towano: niepokój, depresję, uza­leżnienia (alko­holizm, narko­ma­nia oraz ten­denc­je i pró­by samobójcze)[3].

Bada­nia niemiec­kich badaczy z Uni­w­er­syte­tu w Mün­ster, przeprowad­zone na 62 kobi­etach po abor­cji doko­nanej w 2 i 3 trymestrze wskazu­ją na wysoką liczbę zaburzeń psy­chi­a­trycznych doświad­czanych przez kobi­ety po abor­cji: 14 dni po niej 22,6% kobi­et przeży­wało ostry stres, zaburze­nie jedzenia i lęk. Nato­mi­ast 14 miesię­cy po abor­cji 16,7% kobi­et cier­pi­ało z powodu depresji i lęku. Autorzy wskazu­ją na konieczność psy­choter­apeu­ty­cznego mon­i­toringu i wspar­cia kobi­et, które zde­cy­dowały się zabić swo­je dziecko[4].

Kto oprócz mat­ki cierpi?

3. Mężowie (part­nerzy)

Wyni­ki Cole­man i Nel­son, którzy prze­badali 63 stu­den­tów wykaza­ło, że 51,6%, z nich doświad­cza­ło po abor­cji depresji, żalu i smutku, a 36% mężczyzn wyraz­iło tęs­knotę za zabitym dzieck­iem[5]. Nato­mi­ast Prospek­ty­wne badanie pon­ad 100 mężczyzn, przeprowad­zone przez Lau­zon, Roger-Achim, Achim i Boy­er wskaza­ło, iż 17,6% mężczyzn uważa, że abor­c­ja miała negaty­wny wpływ na ich relac­je z part­nerka­mi, a 21,3% mężczyzn, którzy byli obec­ni przy abor­cji uważa, że było to trau­maty­czne przeży­cie[6].

4. Per­son­el medyczny

Per­son­el przeży­wa szczegól­nie sil­ny stres, jeśli abor­c­ja dokony­wana jest w drugim trymestrze ciąży. Częste wykony­wanie tego rodza­ju zabiegu powodu­je zale­ganie negaty­wnych emocji, które mogą być rozład­owywane przez uza­leżnie­nie od uży­wek, zachowa­nia destruk­cyjne lub agresy­wne. Zarówno lekarze, jak i niższy per­son­el medy­czny uczest­niczą­cy w abor­cji, mogą również doświad­czać wielu objawów charak­terysty­cznych dla zespołu postaborcyjnego.

5. Ocaleni od aborcji

Oso­by które przeżyły abor­cję, tak zwani ocaleń­cy – dzieci, które urodz­iły się w rodz­i­nach i społeczeńst­wach, w których miała miejsce lub była rozważana abor­c­ja. W 1986 roku opub­likowano bada­nia przeprowad­zone przez dok­to­ra Edwar­da Sheri­dan w George­town Uni­ver­si­ty Hos­pi­tal doty­czące wpły­wu prz­ery­wa­nia ciąży na urod­zone już rodzeńst­wo. Jeżeli dzieci wiedzi­ały o ciąży mat­ki, oczeki­wały nar­o­dzin rodzeńst­wa. Kiedy ono się nie pojaw­iało, dzieci przeży­wały poczu­cie frus­tracji, częs­to winę przyp­isu­jąc sobie. W wielu przy­pad­kach stwierd­zono u dzieci wys­tępowanie lęku przed matką po tym, gdy się dowiedzi­ały o zabiegu prz­er­wa­nia ciąży[7]. Moż­na określić następu­ją­cy obraz klin­iczny poabor­cyjnego zespołu ocaleń­ca PASS (Post- Abor­tion Sur­vivor Syndrome):

1. Wina egzys­tenc­jal­na- dzieci te czu­ją się odpowiedzialne za śmierć ich rodzeństwa.

2. Lęk egzys­tenc­jal­ny, którego man­i­fes­tacją mogą być samookaleczenia, pró­by samobójcze czy uciecz­ka w narkotyki.

3. Lękowy i ambi­wa­lent­ny związek z rodzi­ca­mi, a później z inny­mi ludź­mi starszej generacji.

4. Lęk związany z wiedzą o tym wydarzeniu.

5. Nieufność.

6. Uszczu­plone zau­fanie do samego siebie, ule­ganie wpły­wowi innych.

7. Kom­pleks egzys­tenc­jal­nego poczu­cia winy.

8. Ci, którym dane było przeżyć abor­cję nie wiedzą czym jest miłość. Trud­no jest im zbu­dować pełną ufnoś­ci relację z Bogiem i z trud­noś­cią przy­chodzi im poz­nanie Boga jako kocha­jącego Ojca[8].

Jak wykazano powyżej abor­c­ja, czyli zabójst­wo dziec­ka w fazie pre­na­tal­nego roz­wo­ju powodu­je wiele negaty­wnych skutków dla zdrowia fizy­cznego, psy­chicznego i duchowego kobi­et. Ist­nie­nie syn­dro­mu postabor­cyjnego jest potwierd­zone naukowo i empirycznie. Jako zaburze­nie podle­ga dłu­gotr­wałej ter­apii psy­cho­log­icznej. Fizy­czne, psy­chiczne i duchowe okalecze­nie niedoszłej mat­ki leczy się dłu­go i trud­no. Jed­nak stara­nia przynoszą w rezulta­cie ogrom­ną radość, pokój, pojed­nanie oraz uwol­nie­nie od dźwiganego niekiedy przez kilka­dziesiąt lat ciężaru zbrod­ni, gdyż „gdzie jed­nak wzmógł się grzech, tam obfi­ciej rozlała się łaska”.

Bło­gosław­iony Jan Paweł IIEvan­geli­um vitae (nr 99) pisze z nadzie­ja do kobi­et, które dokon­ały abor­cji: „Kobi­ety, które dop­uś­ciłyś­cie się prz­er­wa­nia ciąży (…) wsparte radą i pomocą życ­zli­wych wam i kom­pe­tent­nych osób, będziecie mogły uczynić swo­je bolesne świadect­wo jed­nym z najbardziej wymownych argu­men­tów w obronie prawa wszys­t­kich do życia (…) uksz­tał­tu­je­cie nowy sposób patrzenia na życie człowieka”.


Przyp­isy:
  1. M. Ryś, Natu­ra nie wybacza nigdy. Psy­cho­log­icz­na anal­iza zaburzeń wys­tępu­ją­cych po prz­ery­wa­niu ciąży, w: „Służ­ba Życiu” 4/99, wrze­sień 1999, s. 12–13.
  2. The Abor­tion Expe­ri­ence in Pri­vate Prac­tice, David H. Sher­man, et. al., (n:) Women and Loss: Psy­chobi­o­log­i­cal Per­spec­tives, ed. William F. Finn, et. al., The Foun­da­tion of Thana­tol­ogy Series, Vol­ume 3, New York: Praeger Pub­li­ca­tions (1985), s. 98–107.
  3. Cole­man P. K., Abor­tion and men­tal health: quan­ti­ta­tive syn­the­sis and analy­sis of research pub­lished 1995–2009, w: „The British Jour­nal of Psy­chi­a­try”, nr 199, 2011, s. 180–186.
  4. A. Ker­st­ing, K. Kro­ker, J. Stein­hard, in., Psy­cho­log­i­cal impact on women after sec­ond and third trimester ter­mi­na­tion of preg­nan­cy due to fetal anom­alies ver­sus women after preterm birtha 14-month fol­low up study, w: „Wom­ens Men­tal Health”, nr 12:193–201, 2009, s. 199–200.
  5. Cole­man P. K., Nel­son E. S., The qual­i­ty of abor­tion deci­sions and col­lege stu­dents’ reports of post-abor­tion emo­tion­al seque­lae and abor­tion atti­tudes, w: „J Soc Clin Psy­chol” 1998; 17(4): 425–442.
  6. Lau­zon P, Roger-Achim D, Achim A, Boy­er R., Emo­tion­al dis­tress among cou­ples involved in first-trimester induced abor­tions, w: „Can Fam Physi­cian”, 2000; (46): 2033–2040.
  7. Por. M. Ryś, art. cyt., s. 14 
  8. M. A. Peeters, Skut­ki abor­cji dla rodziny i społeczeńst­wa, w: : Mario…dlaczego płaczesz? Cier­pi­enia kobi­et po abor­cji, dz. cyt., s. 116