Współczesne metody NPR

Do najbardziej znanych metod NPR należą:

I. Metody jednowskaźnikowe

1. Metoda owulacji Billingsa (MOB)

Stanowi system określania dni płodnych oraz niepłodnych za pomocą obserwacji objawów występujących na sromie. Twórcą metody jest australijski neurolog John Billings, który wraz z żoną Evelyn w 1964 określił zasady obserwacji śluzu szyjkowego jako wskaźnika wyznaczającego fazę płodności w cyklu kobiety. Metoda opiera się na naturalnych procesach zachodzących w organizmie kobiety. Zgodnie z wytycznymi metody Billingsa, obok zwracania uwagi na zmianę odczuć w ciągu całego dnia, ocenie podlega jakość wydzieliny śluzowej, czyli stopień jej przejrzystości, rozciągliwość i kolor. Można wyróżnić pewne modele objawów, występujące w każdym cyklu. Cechą charakterystyczną dni płodnych jest zmienność objawów, natomiast w dniach niepłodnych objawy są stałe[1]. Wskaźnik Pearla (obliczany na podstawie liczby nieplanowanych ciąż w grupie 100 kobiet, do których doszło w ciągu 12 miesięcy stosowania metody), dla metody Billingsa zawiera się w przedziale 0,5 do 2,9[2].

II. Metody wielowskaźnikowe (podwójnego sprawdzenia)

1. Metoda objawowo-termiczna podwójnego sprawdzenia – metoda „angielska”

2. Metoda objawowo-termiczna według J. Rötzera

3. Metoda objawowo-termiczna według J. i S. Kippleyów

4. Metoda objawowo-termiczna „polska” według T. Kramarek

Poszczególne wyżej wymienione metody w zależności od autora różnią się sposobem prowadzenia kart obserwacji cyklu, stosowaniem linii pomocniczych oraz kryteriami określania pierwszego dnia pierwszej, podwyższonej, podstawowej temperatury ciała. Metody te bazują ponadto na interpretacji głównych wskaźników płodności, do których zaliczamy: pomiary podstawowej temperatury ciała, obserwację zmian w wydzielaniu śluzu szyjkowego oraz zmiany w położeniu, konsystencji wydzieliny i rozwarciu szyjki macicy. Skuteczność metod objawowo-termicznych wynosi 99,8%[3].

Spośród metod naturalnego planowania rodziny na szczególną uwagę zasługuje, opracowany przez prof. Thomasa W. Hilgersa (twórcy NaProTECHNOLOGY – dyscypliny nauk medycznych) – Creighton Model FertilityCare System – popularna w Ameryce metoda naturalnego planowania rodziny oraz główne narzędzie diagnostyczne w NaProTTECHNOLOGY. Creighton Model FertilityCare System, bazując na Metodzie Owulacji Billingsa pozwala rozpoznać i zrozumieć fazy płodności i niepłodności oraz dodatkowo umożliwia kobiecie monitorowanie i dbanie o zdrowie ginekologiczne i prokreacyjne w ciągu całego życia. Creighton Model uczy parę małżeńską obserwacji pewnych sygnałów (biomarkerów), które wysyłane są przez organizm kobiety, a które pozwalają rozpoznać dni płodne oraz niepłodne. Wykonanie obserwacji nie absorbuje wiele czasu, gdyż u ponad 90% kobiet zajmuje około 30 sekund i staje się częścią normalnych czynności higienicznych[4].

Creighton Model FertilityCare System jest bardzo skuteczną metodą planowania rodziny. Według badań statystycznych, pochodzących z badań prowadzonych w Creighton University w Omaha (Nebraska) i Saint John’s Mercy Medical Center w Saint Louis (Missouri), Saint Francis Hospital w Wichita (Kansas), Saint Joseph Hospital w Houston (Texas) oraz Marquette University School of Nursing w Milkwaukee (Wisconsin), skuteczność metody (używanej w celu odłożenia poczęcia w czasie) sięga 98,7% – 99,9%[5]. Powyższe wyniki równają się lub przewyższają dane dotyczące efektywności stosowania środków antykoncepcyjnych. Skuteczność metody w celu uzyskania poczęcia jest wyższa od skuteczności użycia. Tego typu efektywność mierzy się przez ewaluację par z normalną płodnością, kiedy korzystają z czasu płodnego w konkretnym cyklu miesiączkowym[6]. Z badań profesora Hilgersa wynika, iż skuteczność w osiąganiu poczęcia u par małżeńskich z prawidłową płodnością, w pierwszym cyklu sięga 76%, przez kolejne 3 cykle współżycia w okresie płodnym wynosi 90%, natomiast w następnych 6 cyklach aż 98%. Gdy w ciągu 6 miesięcy starania się o poczęcie nie dochodzi do ciąży, rozpoczyna się diagnostyka i leczenie niepłodności[7].

Obok wyżej wymienionych metod naturalnego planowania rodziny istnieją także następujące środki pomocnicze w określaniu płodności:

 Środki techniczne

º Elektroniczne testery płodności typu Bioself, Babycomp, Cyclotest, Persona

º Mikroskopowe testery płodności typu PG 35, Diana, PC 2000

 Badania poziomu hormonów płciowych w moczu (hormonu LH): Ovuquick, Clearplan, One Step LH[8]

NPR to również Nowoczesne Planowanie Rodziny, o czym świadczy szereg aplikacji i programów komputerowych, które mają pomóc małżonkom w prowadzeniu i porządkowaniu obserwacji wskaźników płodności. Do programów komputerowych wspomagających NPR (wersje internetowe i desktopowe) należą:

 Aplikacje polskie:

º CTLife (ctlife.com.pl)

º Karta (elprogs.republika.pl)

º nmpr.bfe.pl

º 28dni.pl

º Kocyk (kocyk.kaszyn.org)

 Wybrane aplikacje zagraniczne:

º Hormonalforecaster.com

º Fertilityfriend.com

º TCOYF (ovusoft.com)

º Cyclewatch.com[9]

Wartość i efektywność naturalnego planowania rodziny potwierdza zarówno wiedza medyczna, fizjologiczna, psychologiczna, ekologiczna oraz teologiczna i etyczna. Potrzebę ich promowania podkreśla także Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), o czym świadczy zalecenie numer 15 z 1987 roku

„Nauczanie metod rozpoznawania płodności powinno być włączone we wszystkie programy związane ze zdrowiem i wychowaniem, przeznaczone dla młodzieży i dorosłych, profesjonalistów i nieprofesjonalistów służby zdrowia”[9]


Przypisy:

  1. Por. M. Kinle, Naturalne planowanie rodziny – metody rozpoznawania płodności, [w:] W. Wieczorek, in., Naturalne planowanie rodziny w ujęciu wybranych dyscyplin naukowych, Wydawnictwo Archidiecezji Lubelskiej „Gaudium”, Lublin 2008, s. 181.
  2. Por. A. Aftyka, A. Deluga, Współczesne metody planowania rodziny, w: „Życie i Płodność”, nr 4/2009, s. 74.
  3. Por. A. Aftyka, A. Deluga, Współczesne metody planowania rodziny, w: „Życie i Płodność”, nr 4/2009, s. 75.
  4. Por. T. W. Hilgers, Creighton Model FertilityCare System, dz.cyt., s. 13-16.
  5. Por. T. W. Hilgers, J. B. Stanford, Achieving-Related Pregnancy Rate and Its Naturally Adaptability, [w:] T. W. Hilgers,The Medical & Surgical Practice of NaProTechnology, Pope Paul VI, Omaha 2004, s. 231-238.
  6. Por. T. W. Hilgers, Hilgers T.W., Creighton Model FertilityCare™ System. An authentic language of a woman’s health and fertility, Pope Paul VI Institute Press, Omaha 2003, s. 53.
  7. Por. S. K. Hilgers, Zrozumieć płodność, [w:] M. Barczentewicz, NaProTechnology-Lublin 2009. Materiały międzynarodowej konferencji szkoleniowo-naukowej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie, s. 15.
  8. A. Deluga, Metody planowania rodziny oparte na samoobserwacji objawów płodności – prezentacja badań cyklu miesiączkowego, [w:] U. Dudziak, A. Deluga, Naturalne planowanie rodziny. Wybrane zagadnienia, Fundacja „Nasza Przyszłość”, Szczecinek 2006, s. 74.
  9. T. Chyra, Programy komputerowe wspomagające NPR (wersje internetowe i desktopowe), [w:] W. Wieczorek, in., Naturalne planowanie rodziny w ujęciu wybranych dyscyplin naukowych, Wydawnictwo Archidiecezji Lubelskiej „Gaudium”, Lublin 2008, s. 445-454.
  10. WHO, Fertility awarness methods, Kopenhaga 1987, s. 38-40.

Możliwość komentowania jest wyłączona.